Lastige collega’s aanpakken doe je zo

Iedereen krijgt op kantoor ermee te maken, de grensoverschrijders, praatjesmakers en de energieverslinders. Grote vraag is: hoe kom je ervan af? Hoepel-op-en-doe-normaal? Met een beetje empathie kom je het verst, weet Carien

Je wilt aan het werk en een collega blijft maar aan je kop zeuren over haar eigen sores. Of je merkt dat een andere collega haar deel van het werk niet heeft gedaan en dat jij het moet afmaken. Als je leidinggevende dan ook nog eens onhaalbare deadlines stelt, kan het je weleens teveel worden en blijf je malen over wat je allemaal wordt aangedaan. Hoe zorg je ervoor dat je geen slachtoffer wordt van dit soort irritant gedrag van irritante collega’s? Hoe kun je er slimmer mee omgaan?

Zoals zo vaak bij dingen die je dwars zitten, gaat het ook bij het omgaan met lastige mensen om herkennen en pareren. Voor het herkennen van lastige types is er een handig boek: Hoe overleef ik moeilijke mensen van psychotherapeut Jörg Berger. Hij onderscheidt er zeven: dominante, negatieve en wraakzuchtige types, grensoverschrijders, praatjesmakers, energieverslinders en vermijders.

Berger beschrijft de types met veel gevoel voor het tekort dat schuil gaat achter hun irritante gedrag. Een houding die niet meteen voor de hand ligt. Bij mij niet in ieder geval. Bij lastige types heb ik vaak iets van hoepel-op-en-doe-normaal. Of, als dat niet werkt, en dat is meestal het geval, dan vermijd ik ze het liefst. Berger pakt dat anders aan, en daar valt wat voor te zeggen. Maar goed, eerst het type herkennen. Je komt al een heel eind als je drie hoofdtypes onderscheidt: de grensoverschrijder, de praatjesmaker en de energieverslinder.

Grensoverschrijders 

De grensoverschrijder is iemand die je overvraagt, die wil dat je voor hem een uitzondering maakt, dat je wat extra’s voor hem doet, zoals een klusje in het weekend of hem voortrekken, een uitzondering voor hem maken. In vergaderingen is hij te lang aan het woord en hij valt je lastig met ongevraagd advies. Waag je daar wat over te zeggen, dan voelt de grensoverschrijder zich gekwetst, alsof je hem niet erkent, of pest, of afwijst. Met zo iemand raak je makkelijk in een machtsstrijd over wie het voor het zeggen heeft. Dat win je alleen als je steun hebt van collega’s. En die is er niet altijd, want grensoverschrijders zijn ook charmant en vriendelijk en meesters in de verdeel-en-heers strategie.

Berger adviseert om niet te reageren op het irritante gedrag van lastige mensen, maar op de pijn die verborgen ligt achter dat gedrag. Hij doet dat met veel compassie voor het verborgen leed. Hoever je daarin meegaat, is aan jezelf. Maar het is hoe dan ook een goed idee om bij notoir lastige mensen je af te vragen welke vraag er verborgen ligt achter hun irritante gedrag. Bij de grensoverschrijder is dat de vraag om gezien te worden. De grensoverschrijder voelt zich in wezen altijd tekortgedaan en vraagt daarom steeds om extra aandacht. Maak geen verwijt, zeg niet dat de ander onredelijke eisen stelt, maar houd het bij jezelf. Zeg dat je nog even moet nadenken over een voorstel, dat je nog erop terugkomt. Geef ook de reden waarom je niet op iets wilt ingaan, bijvoorbeeld dat het op dit moment teveel voor je is.

Praatjesmakers

Een heel ander type dan de grensoverschrijder is de praatjesmaker: niet iemand die je overvraagt, maar die zichzelf de hoogte in steekt, en de indruk geeft heel wat voor te stellen. Daar zit doorgaans een hoop bluf bij, al zijn dit wel vaak mensen die wat in hun mars hebben, ook al doen ze zichzelf beter voor dan ze zijn. Je vindt ze vooral in de sociale sector en in leidinggevende posities. Ze geven niet graag toe dat ze iets verkeerds hebben gedaan. Als er iets misgaat, ligt dat aan een ander of aan de omstandigheden. Wat ze nooit doen, is toegeven dat ze het mis hebben of iets verkeerd hebben gedaan. Ze doen niet wat ze beloven, stellen zaken anders voor dan ze zijn.

Het verzwegen verdriet van de praatjesmaker is de angst om niets voor te stellen. Die pijn wordt overschreeuwd door de poeha van de bluffer. Je doet er verstandig aan om geen geld of tijd te investeren in de plannen van de praatjesmakers. Zorg ook dat je niet de schuld krijgt van dingen die praatjesmakers niet goed hebben gedaan. Als je directeur iedere keer dat hij een belofte niet nakomt de schuld op jou afschuift, zorg dan dat je in ieder geval steeds ook per mail bevestigt dat bijvoorbeeld een resultaat niet gehaald kan worden. Wees aan de andere kant royaal met complimenten over de dingen die wel goed gaan.

Energieverslinders

Energieverslinders zijn mensen die lang door kunnen praten over hun eigen problemen en die je altijd om advies vragen voor wat ze nou moeten doen. Het zijn net kinderen in het lichaam van een volwassene, zegt Berger. Ze hebben nog steeds de behoefte aan een ouder met een luisterend oor, aan iemand die de verantwoordelijkheid van ze overneemt. En als ze zelf een beslissing nemen, zoeken ze naar bevestiging dat het goed is wat ze doen.

Energieverslinders kunnen je het gevoel geven dat je tekortschiet als je niet op hun behoeftes ingaat. Als de energieverslinder vindt dat ze niet genoeg aandacht krijgt, reageert ze daarop door overal kritiek op te geven.

De pijn van energieverslinders is een gevoel van hulpeloosheid. In hun jeugd hebben ze te weinig steun van hun ouders ervaren. Het kan geen kwaad om binnen het redelijke de energieverslinder de gevraagde steun te geven. Maar geef wel je grenzen aan. Vertel hoeveel tijd je voor de energieverslinder beschikbaar hebt en spreek deze op zijn volwassen kant aan.

De gemene deler in de benadering van Berger is dat je enige empathie opbrengt voor lastige collega’s. Hoe veiliger de lastpost zich voelt, hoe minder noodzaak er is voor het afwijkend gedrag. Toon begrip voor de kwetsbare kant, maar stel grenzen. Humor wil ook wel eens werken. Geef af en toe eens een onverwacht antwoord. Zegt iemand bijvoorbeeld dat je een slechte smaak hebt, zeg dan bijvoorbeeld: heb je wel een paraplu bij je, straks gaat het misschien nog regenen.

Bron: Intermediair, Carien Karsten

Winnock nieuws | winnock.nl/nieuws