Collega tegen een burn-out aan? Zo kun je ermee omgaan

Je vermoedt dat een collega tegen een burn-out aan zit. Wat doe je dan? Bespreek je dat met hem of haar? Stap je naar de baas of naar HR? Twee deskundigen geven advies.

Volgens onderzoeksbureau TNO kampt zo’n 16 procent van de werknemers met burn-outklachten. De kans is dus groot dat je mensen kent die in die situatie zitten. Het is daarom belangrijk om met je collega’s te praten, zodat je kunt herkennen dat het niet goed gaat met iemand.

Maar als je dat herkent, is de volgende stap nog niet zo makkelijk. Erover beginnen tegenover je collega kan overkomen alsof je zegt dat diegene zijn of haar werk niet goed doet, en naar de chef of HR gaan kan voelen als klikken. Meer dan eens hoor je dan ook van mensen met een burn-out dat collega’s achteraf vertelden dat ze het wel aan hadden zien komen, maar dat niemand zijn zorgen had geuit.

Toch is het juist belangrijk om het gesprek aan te gaan met een collega over wie je je zorgen maakt, zeggen zowel psycholoog bij MIND Lidewy Hendriks als Petra van Leeuwen van HR-adviesbureau Rots van Leeuwen. ‘Maar dat is kwetsbaar’, erkent Van Leeuwen. ‘Mensen die tegen een burn-out aan zitten, zijn vaak kortaf en kribbig. Een goedbedoelde boodschap kan dan snel verkeerd vallen.’

Veilige situatie

Hoe doe je dat dan goed? Beide deskundigen adviseren om een veilige situatie te creëren. Begin het gesprek dus niet waar al je collega’s bij zijn, maar ga bijvoorbeeld een blokje lopen. Hendriks: ‘Door dat voor te stellen, laat je gelijk zien dat wat er besproken wordt tussen jullie blijft. Daardoor voelt de ander zich veiliger om te zeggen wat er echt speelt.’

‘Het mooist is als je dan kan zeggen: ik maak me zorgen om je, hoe gaat het met je?’, zegt Van Leeuwen. ‘Geef daarbij concrete voorbeelden. Bijvoorbeeld: ik merk dat het langer duurt voordat je reageert op mailtjes.’ Hendriks vult aan: ‘Dan geef je iemand ook iets om over na te denken. Als je alleen zegt dat je het gevoel hebt dat het niet goed gaat, maar die ander dat (nog) niet inziet, dan kan diegene daar niets mee.’

Daarna is het belangrijk om goed te luisteren en niet de discussie aan te gaan. Van Leeuwen: ‘Als je zorgen terecht zijn en diegene ervoor openstaat om daar met jou over te praten, dan zal hij vertellen wat hem dwarszit. Dat kunnen dingen zijn die jij totaal niet als een probleem beschouwt, bijvoorbeeld dat hij vindt dat er te veel van jullie gevraagd wordt terwijl jij dat helemaal niet vindt. Maar dat laatste doet er niet toe: hij ervaart het zo, dus is het voor hem een probleem. Toon begrip en accepteer dat hij daar moeite mee heeft.’

Meedenken over oplossing

Als je mee kan denken over een oplossing voor het probleem, dan is dat helemaal mooi, vinden beide deskundigen, maar dat hoeft niet. Hendriks: ‘Zegt iemand dat hij slecht slaapt, dan kun je bijvoorbeeld opperen dat het een goed idee zou zijn om naar de huisarts te gaan. Of je kan voorstellen dat diegene een afspraak maakt bij de bedrijfsarts of psycholoog. Diegene kan ook echt vaststellen of iemand daadwerkelijk tegen een burn-out aan zit, of dat er niets of misschien iets anders aan de hand is.’

Maar wat als diegene niet openstaat voor een gesprek? Van Leeuwen kan zich voorstellen dat je dan je zorgen uit bij je chef. ‘Maar zeg dan wel tegen die collega dat je dat gaat doen, je wil niet dat hij het gevoel krijgt dat je dingen achter zijn rug om doet.’ Naar HR gaan is wat haar betreft ook een optie, ‘maar echt alleen als sparringpartner. Ik zou niet zeggen om wie het gaat. Als HR erbij betrokken moet worden, dan is dat echt aan de collega zelf. Maar je kan wel tegen HR zeggen: ik maak me zorgen om een collega, en diegene staat daar niet voor open. Nu weet ik niet goed hoe ik dat moet aanpakken. Hebben jullie advies?’

Hendriks is het daar niet mee eens. ‘Naar een chef of HR gaan vind ik echt een no-go. Het is belangrijk dat je je ervan bewust blijft dat de gezondheid van collega’s niet jouw verantwoordelijkheid is. Anders loop je het risico dat je met je goedbedoelde zorgen over je eigen grenzen gaat. Het klinkt heel hard, maar jij bepaalt niet wat het leerproces van je collega is. Sommige mensen moeten heel hard tegen een muur aan lopen voordat ze inzien dat ze verkeerd bezig zijn. Daar verander jij niets aan. Als jij je zorgen hebt geuit tegenover die collega, en hebt gewezen op de mogelijkheden voor hulp, dan heb je gedaan wat van je verwacht mag worden.’

Zo herken je een aankomende burn-out bij een collega

Een burn-out verloopt niet bij iedereen hetzelfde. Maar er zijn wel signalen die je als collega kan opvangen. In een eerder artikel vertelde hoogleraar arbeidspsychologie aan de Universiteit Utrecht Toon Taris dat er drie hoofdkenmerken van een burn-out zijn: vermoeidheid, minder zelfvertrouwen en afstand nemen van het werk. ‘Onder die laatste noemer valt bijvoorbeeld het niet meer meegaan met bedrijfsuitjes, hoger ziekteverzuim en kritisch zijn op je werk en de mensen met wie je werkt.’ Taris adviseert om extra op te letten bij neuroten, perfectionisten en mensen die weinig sociale steun ervaren op hun werk.

Bron: Intermediair

Winnock nieuws | winnock.nl/nieuws